Over het plein

Het Plein verrast al sinds 2017 de bezoekers van de Vakbeurs Openbare Ruimte met een bijzonder ontwerp. Een inspiratieplein, zou je kunnen zeggen, waar de aannemer, de landschapsarchitect of de gemeentelijke beleidsmedewerker de meeste aspecten die bij de inrichting van een openbare ruimte komen kijken, in samenhang ziet met het totale beeld. Elk ontwerp van Het Plein is door een andere architect vormgegeven en in 2022 valt de eer te beurt aan Jeroen Marseille van Marseille Buiten. Hij komt met iets heel bijzonders…

‘Ik zie het als een ereklus’, vertelt Marseille. ‘De hele vakwereld komt naar deze beurs en Het Plein wordt als het hoogtepunt van de vakbeurs gezien. Ik bezoek de beurs zelf ook altijd, vooral voor de ontmoetingen. Daarom vind ik het ontzettend leuk dat wij dit mogen doen.’ Hugo Rots van Rots Maatwerk, een van de oprichters van Het Plein, vroeg Marseille een schets te maken. Verder werd de ontwerper vrijgelaten in zijn creativiteit. ‘Kijk, wij ontwerpen hier dagelijks pleinen en straten. Dat vinden we leuk, dat is ons werk. Deze opdracht voor Het Plein is anders, omdat het haast een kunstwerk is. Daardoor hoef ik ook geen rekening te houden met randvoorwaarden als kabels en leidingen of een veegmachine die eroverheen moet.’

Marseille maakte een aantal schetsen waar Hugo Rots en Ivo Stevens (SmitsRinsma) enthousiast over zijn. ‘Er zijn vakthema’s in verwerkt die iedereen herkent en waar iedereen ook wel mee te maken heeft. Zoals afwatering. Hoe gaan we om met hitte, met de verstening in ons vak? We denken meer en meer na over circulariteit en hergebruik. Daarnaast is het ook zo dat we elkaar nu weer mogen en kúnnen ontmoeten, na de jaren met lockdowns. In het ontwerp is daar dan ook ruimte voor.

Als je een plan maakt zoals dit, dat binnen in de Jaarbeurs wordt aangelegd, heb je altijd alsnog het plafond van de Jaarbeurs boven je en de tapijttegels eromheen. We hebben daarom een driedimensionale oplossing bedacht zodat de bezoeker toch meer de ervaring beleeft echt op een plein te staan. Er is ook een verhoging bedacht en wanneer je daar op staat, kijk je over de stands heen. Het Plein is 6,5 x 22 meter met daaromheen een pad. Aan dat pad staan de stands van de deelnemers aan Het Plein. Water is ook onderdeel van Het Plein, daar kun je in de perceptie spannende dingen mee doen.’

Niet iemands plein maar ieders plein.

‘Bij de gedachte aan een willekeurig plein, denkt menigeen aan de basic 30×30 tegel, het oermateriaal voor pleinen. Ik dacht: wat gebeurt er nou als we gebruikte tegels als het ware opduwen vanuit de zijkanten? Er ontstaan een soort randen waarop je kunt zitten, de tegels zelf geven hergebruik weer, door de bolling heb je een uitzicht over de beursvloer én deze kan gebruikt worden om water vanaf te laten stromen.

Je vraagt iets van de bezoeker; klim er maar op, ontdek het maar. En er ontstaat een andere perceptie van de ruimte. Dat is wat wij als ontwerpers ook doen: met plannen probeer je vaak de perceptie van mensen te beïnvloeden door de ingreep die je doet. Door het gebruik van de anonieme, hergebruikte 30×30 tegel drukt niemand z’n stempel op dit plein. Het is een plein van en voor iedereen.

Aan de achterkant van het ontwerp ontsnappen de tegels als het ware, waardoor er ruimte ontstaat voor allerlei beplanting. Dat is een gek beeld, een beeld waar je een foto van maakt en dat tegelijkertijd de synergie tussen de verharding en de beplanting weergeeft. Je kunt erin zien dat de beplanting de verharding wegdrukt en de ruimte overneemt. Loop je van de voorkant naar de achterkant van Het Plein dan verschuif je als het ware van de oude naar de nieuwe wereld met steeds minder steen en meer groen. Het is mooi als de vluchtende tegels van biobased of gerecycled materiaal worden gemaakt.’

Het is een krachtig beeld dat je onthoudt en waarin alle thema’s van Het Plein aanwezig zijn; leefbaarheid, duurzaamheid, circulariteit en innovatie.

Om meer te weten, bezoek Het Plein op stand 4.4.20 op Vakbeurs Openbare Ruimte – Jaarbeurs Utrecht.